سونجاق بايد و و عرب و ارغون بودند » « 1 » ، انتهى ، و در جميع غزوات هولاكو از فتح قلاع الموت و استخلاص بغداد و جنگهاى جزيره و شام همه‌جا صاحب ترجمه در ركاب پادشاه مزبور حاضر بوده است ، و در سلطنت پسر هولاكو اباقا خان ( 663 - 680 ) منصب نيابت و حكومت ممالك بتخصيص مهمّات فارس و بغداد بعهدهء وى محوّل گشت « 2 » و مصنّف اين كتاب علاء الدّين جوينى بنيابت از جانب او بحكومت بغداد و عراق عرب منصوب بود ، و در سلطنت برادر اباقا احمد تكودار ( 681 - 683 ) مجدّدا منصب نيابت ممالك بسونجاق نوين مفوّض گرديد « 3 » ، و پس از جلوس ارغون بن اباقا ( 683 - 690 ) ديگر اسمى ازو در كتب تواريخ آن عهد از قبيل جامع التّواريخ و وصّاف و غيرهما ظاهرا برده نميشود و گويا در همان اوايل سلطنت ارغون درگذشته است « 4 » ، ( 15 ) ص 135 س 12 ، صلال بكسر صاد در جمع صلّ بمعنى مار در كتب لغت معتبره به نظر نرسيد ( رجوع بحاشيهء ذيل صفحات ) ، ولى شكّى نيست كه استعمال اين جمع در اين معنى در كلام فصحاء بعد از اسلام شايع بوده است ، ابو العلاء معرّى در قصيدهء معروف خود در مرثيهء شريف ابو احمد الحسين بن موسى الموسوى پدر سيّد بن رضىّ و مرتضى كه مطلع آن اينست : اودى فليت الحادثات كفاف * * مال المسيف و عنبر المستاف گويد :

--> ( 1 ) جامع التّواريخ طبع برزين ج 1 ص 225 - 231 ، ( 2 ) مقدّمهء جهانگشاى ج 1 ص لا ، ( 3 ) وصّاف ص 110 ، ( 4 ) رجوع شود بجهانگشاى 3 : 117 ، 282 - 276 ، 288 ، و بمقدّمهء آنكتاب ج 1 ص لا و لط و ند ، و جامع التّواريخ طبع كاترمر ص 264 - 266 ، 278 - 282 ، 302 ، 328 ، 334 ، 360 ، و طبع برزين ج 1 ص 225 - 231 ، و مختصر الدّول 472 - 474 ، و الحوادث الجامعة 320 ، و وصاف 31 ، 33 ، 55 ، 110 ، 135 ، و صفحات 204 - 207 بسيار مكرّر ،